เพชรบุรีเป็นเมืองเก่าแก่ มาแต่โบราณ เคยเป็นอาณาจักรเล็กๆ อาณาจักรหนึ่ง บางสมัย มีเจ้าผู้ครองนคร หรือกษัตริย์ ปกครองเป็นอิสระบางสมัยอาจจะตกเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรที่เข้มแข็งกว่า เจ้าผู้ครองนครได้ส่งเครื่องบรรณาการไปยังเมืองจีนเป็นประจำ ประวัติความเป็นมาอันยาวนาน จะมีชื่อปรากฏอยู่ ในศิลาจารึกหลักที่หนึ่งสมัยสุโขทัย และมีหลักฐานทางโบราณคดี ซึ่งมีอายุย้อนไปถึง สมัยขอมและสมัยทวารวดี ทั้งยังเคยเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญชั้นเมืองลูกหลวง ในสมัยอยุธยา
เพชรบุรีเป็นจังหวัดในภาคกลางจังหวัดหนึ่ง ที่มีประวัติความเป็นมาอันยาวนาน มีโบราณสถาน โบราณวัตถุ และ สิ่งก่อสร้าง ตลอดจนวัดวาอารามที่เป็นของเก่าแก่ ปรากฏให้เห็นมากมาย มีสภาพธรรมชาติ และภูมิประเทศ ที่สวยงาม จัดว่า เป็นจังหวัดที่น่าท่องเที่ยวจังหวัดหนึ่ง
เพชรบุรีตั้งอยู่ ณ จุดที่เชื่อมติดต่อระหว่างภูมิภาคอื่นกับภาคใต้ จัดเป็นประตูที่จะเดินทางเข้าสู่ภาคใต้ อยู่ทางภาคตะวันตกของประเทศ ห่างจากกรุงเทพฯตามระยะทางถนน ประมาณ 123 ก.ม.ซึ่งนับว่าใกล้มาก รูปร่างของจังหวัดมีลักษณะเกือบสี่เหลี่ยมกล่าวคือ ส่วนกว้างที่สุดจากทิศตะวันออกไปทิศตะวันตกยาวประมาณ 138 กม. จุดทางทิศตะวันออกสุด คือ แหลมผักเบี้ย และ จุดทางทิศตะวันตกสุดอยู่ติดกับ พรมแดนพม่าส่วนยาวจากทิศเหนือมาทิศใต้ประมาณ 80 กม. เขตแดนของจังหวัด มีความยาวทั้งสิ้น 468 กม. เป็นชายฝั่งเสีย 82 กม.
ซึ่งบริเวณชายฝั่งนี้ เป็นแหล่ง หรือหัวใจทางเศรษฐกิจของจังหวัด ทั้งทางด้านการประมง การเกษตร การท่องเที่ยว และการอุตสาหกรรม ส่วนพรมแดนที่ติดกับพม่า ทางด้านทิศตะวันตกเป็นป่าเขาสลับซับซ้อนมีเทือกเขาตะนาวศรีเป็นแนวกั้นอาณาเขต มีความยาวถึง 120 กม. มีแม่น้ำสายสำคัญไหลผ่าน 3 สาย ได้แก่แม่น้ำเพชรบุรี มีความยาวตลอดสาย 224 กม. แม่น้ำบางกลอยมีความยาว 44 กม. และแม่น้ำบางตะบูน มีความยาว 18 กม.
