ประวัติจังหวัดหนองคาย
ท่องเที่ยวหนองคาย
หนองคาย มิใช่เมืองเก่าแก่อะไรในประวัติศาสตร์ แต่เป็นเมืองใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นในต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 นี่เอง กำเนิดของเมืองหนองคายกบฏ เมื่อเปลี่ยนแผ่นดินรัชกาลที่ 2 มาเป็นแผ่นดินรัชกาลที่ 3 นั่นเอง
เมื่อเจ้าอนุวงส์แห่งเมืองเวียงจันทร์คิดการไม่สำเร็จ ยกทัพหนีจากเมืองนครราชศรีมาคืนกลับมาสู่เวียงจันทร์นั้น กองทัพที่ยกมาจากกรุงเทพ ฯ ภายใต้การนำของเจ้าพระยาบดินทร์เดชานุซิต เมื่อครั้งเป็น พระยาราชสุภาวดี ได้ยกติดตามมา เพื่อครั้งเป็น พระยาราชสุภาวดี ได้ยกติดตามมา เพื่อตีเมืองเวียงจันทน์
ครั้งนั้นในปี พ.ศ. 2369 กองทัพไทยได้มาตั้งขุมพลอยู่ที่บ้านบกหวาน ซึ่งอยู่ห่างจากตัวเมืองหนองคายปัจจุบัน 12 กิโลเมตร เพื่อเตรียมยกทัพข้ามโขงไปตีเวียงจันทร์ ซึ่งในการทัพสงครามคราวนี้ ได้มีเจ้าเมืองใหญ่น้อย ที่ตั้งชุมชนบ้านเรือนกระจัดกระจายอยู่แถบถิ่นใกล้เคียง ให้ความช่วยเหลือร่วมมือกับกองทัพไทยเป็นอย่างดี ซึ่งในจำนวนนี้ก็มี ท้าวสุวอ อันมีนามเดิมว่า บุญมา ดำรงตำแหน่งอุปราดแห่งนครจำปาศักดิ์ โดยมีศักดิ์เป็นหลานของ พระเจ้าวิชัยราชขัตวงศา (หน้า) เจ้าผู้ครองนครจำปาศักดิ์ ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากพระวอ พระตาวีรบุรุษของชาวเมืองอุบลราชธานีนั้นเอง
เมื่อกองทัพไทยตีเมืองเวียงจันทร์แตก และสามารถจับตัวเจ้าอนุวงศ์ได้ซึ่งต่อมาได้นำเจ้าอนุวงศ์มากักไว้ที่กรุงเทพฯ จนถึงแก่พราลัยในที่สุดนั้น พระยาราชสุภาวดี ได้ปูนบำเหน็จรางวัลให้แก่ผู้ที่ทำความดีความชอบโดยทั่วถึงกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งท้าวสุวอ ได้รับการปูนบำเหน็จเป็นพิเศษ กล่าวคือ บริเวณใกล้เคียงเมืองหนองคายทุกวันนี้ สมัยก่อนมีเมืองเก่าแก่อยู่ 5 เมือง คือ เมืองพานพร้าว เมืองปะโคเมืองเวียงคุก เมืองบ้านไผ่ และเมืองหล้าหนองคาย ซึ่งต่างก็ตั้งชุมชนกระจัดกระจายกันอยู่ พระราชสุภาวดี อยากให้รวมเมืองทั้งหมดนี้เข้าเมืองเดียวกัน เพื่อให้เป็นเมืองใหญ่สำหรับป้องกันชายพระราชอาราเขตแห่งนี้ จึงได้ให้ท้าวสุวอ (บุญมา) เลือกเมืองใดเมืองหนึ่งดังกล่าว สร้างเป็นเมืองใหญ่ขึ้น เพื่อปกครองสืบไป
ท้าวสุวอ ได้พิจาณาชัยภูมิเมืองทั้ง 5 แล้ว เห็นว่า บ้านไผ่เหมาะสมที่จะตั้งเป็นเมืองใหม่มากที่สุด เพราะมีพื้นที่ราบอันกว้างใหญ่ติดชายฝั่งแม่น้ำโขง และมีบึงใหญ่ที่งามสะพรั่งไปด้วยดอกบัว อันมีชื่อเรียกว่า หนองคาย มาเก่าแก่ จึงขอตั้งบ้านเมืองใหม่ขึ้นที่บ้านไผ่แห้งนี้
เมื่อพระยาราชสุภาวดี กลับถึงกรุงเทพฯ และกราบถวายบังคมทูล ถึงการสงครามครั้งนี้ให้ทรงทราบแล้ว พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรูราโปรดเกล้า ฯ ให้พระยาราชสุภาวดีเป็นเจ้าพระยาบดินทร์เดชานุซิต และในวโรกาสเดียวกันนี้ โปรดให้ท้าวสุวอ (บุญมา) เป็น พระปทุมเทวาภิบาล ปกครองเมืองใหม่ที่บ้านไผ่ซึ่งโปรด ฯ พระราชทานนามว่า เมืองหนองคาย โดยนิมิตจากหนองน้ำใหญ่ที่มีดอกบัวสะพรั่งนั่นเอง
นี่เป็นเหตุการณ์เมื่อปี พ.ศ. 2370 อันปีเกิดของเมืองหนองคาย
สาเหตุที่เมืองหนองคายได้ชื่อนี้มา เพราะหนองคายแต่เดิมอยู่ในเขตบ้านไผ่ (คนละแห่งกับบ้านไผ่ จังหวัดข่อนแก่น) ตราประจำจังหวัดซึ่งหนองน้ำในตราประจำเมืองก็คือ หนองคาย นั่นเอง
